Măng cụt Chợ Lách được mệnh danh là "nữ hoàng trái cây" của vùng đất chín rồng, minh chứng cho sự ưu ái của thiên nhiên và bàn tay tài hoa của con người Nam Bộ trong quá trình thuần dưỡng cây ăn trái . Khác với những loại cây bản địa, măng cụt theo chân các nhà truyền giáo phương Tây du nhập vào Việt Nam từ nhiều thế kỷ trước . Khi bén rễ tại dải đất cù lao Chợ Lách (Bến Tre), nơi được bao bọc bởi dòng sông Cổ Chiên và Hàm Luông quanh năm bồi đắp phù sa, loại cây này đã tìm thấy "thiên đường" của riêng mình.
Người xưa kể lại rằng, vì măng cụt kén đất, kén nước và mất từ 7–10 năm mới cho trái bói nên chỉ những đại phú hộ hoặc bậc vương tôn công tử thời xưa mới có điều kiện trồng và thưởng thức. Trải qua thăng trầm, người dân đất học Cái Mơn đã đúc kết những bí quyết canh tác độc đáo, biến loại quả kiêu kỳ này thành sản vật tiến vua. Năm 2012, măng cụt Chợ Lách đã chính thức được Hội Kỷ lục gia Việt Nam vinh danh trong Top 50 đặc sản trái cây nổi tiếng nhất của cả nước
Ngoại hình kiêu kỳ: Quả măng cụt Chợ Lách có kích thước vừa phải, không quá to, dáng tròn đều cân đối. Khi chín, vỏ quả chuyển sang màu đỏ tím sậm, bề mặt bóng bẩy và được bao phủ bằng một lớp phấn trắng tự nhiên như một lớp màng bảo vệ.
Múi quả "hoàng gia": Dưới lớp vỏ dày là những múi măng cụt trắng muốt như ngọc trai, mọng nước và xếp vát đều nhau. Điểm đắt giá nhất của măng cụt vùng này là tỷ lệ hạt lép cực kỳ cao; mỗi quả thường chỉ có một hạt lớn, các múi còn lại hoàn toàn không có hạt, ăn rất tróc cơm và không bị sượng
Tầng hương vị: Khi cắn vào, bạn sẽ cảm nhận được cấu trúc cơm mềm mịn, tan ngay trên đầu lưỡi. Vị ngọt thanh đậm đà chiếm chủ đạo, sau đó đọng lại chút hậu vị chua nhẹ rất tinh tế, đi kèm mùi thơm thanh mát đặc trưng khó lẫn với măng cụt xứ khác.
Cách chọn quả ngon: Hãy nhìn vào phần "bông hoa" dưới đáy quả, số cánh hoa sẽ tương ứng với số múi bên trong; quả nào có nhiều cánh (6–8 cánh) thì quả đó nhiều múi và ít hạt. Nên chọn quả có cuống còn xanh tươi, vỏ ngoài hơi mềm đều khi bóp nhẹ (vỏ cứng ngắc là quả bị sượng hoặc hỏng).
Măng cụt căng mọng
Măng cụt chua chua ngọt ngọt
Biến tấu ẩm thực: Bên cạnh cách ăn chín thông thường, người Chợ Lách còn có một đặc sản trứ danh là Gỏi gà măng cụt. Người ta sẽ chọn những quả măng cụt còn xanh (vừa cứng vỏ, bên trong cơm đã sọc bứa), gọt vỏ dưới vòi nước xả liên tục để sạch mủ, lấy phần ruột trắng giòn đem thái lát rồi trộn với thịt gà thả vườn, rau răm và nước mắm chua ngọt.
Gỏi gà măng cụt hấp dẫn
Chế biến món ăn kèm măng cụt một cách độc đáo
Mẹo bảo quản: Nếu mua măng cụt chín về chưa ăn ngay, bạn hãy cho vào túi vải hoặc túi giấy (tránh dùng túi nilon kín vì dễ làm quả bị bí hơi, nhanh hỏng) rồi để vào ngăn mát tủ lạnh. Cách này giúp giữ măng cụt tươi ngon trọn vẹn hương vị trong khoảng 5–7 ngày.
Măng cụt tươi ngon trọn vẹn
Bảo quản măng cụt bằng cách bọc nilon
1. Khu vực Bến Tre (Thủ phủ măng cụt)
Chợ Cái Mơn
Địa chỉ: Xã Vĩnh Thành, Huyện Chợ Lách, Bến Tre.
Giá cả: Đây là chợ đầu mối nên giá rất cạnh tranh. Măng cụt tại vườn thường dao động từ 40.000đ – 100.000đ/kg tùy thời điểm và độ chín.
Vườn trái cây Bảo Thạch
Địa chỉ: Ấp Tân Phú, Xã Sơn Định, Huyện Chợ Lách, Bến Tre.
Giá cả: Giá vé vào cổng và thưởng thức tại vườn thường thay đổi theo mùa vụ. Măng cụt mua mang về tại đây đảm bảo độ tươi ngon vì được hái trực tiếp.
2. Khu vực Cần Thơ (Tây Đô)
Chợ nổi Cái Răng
Địa chỉ: Sông Cần Thơ, Quận Cái Răng, Cần Thơ.
Giá cả: Theo ghi nhận gần đây, măng cụt tại chợ nổi có giá khoảng 120.000đ/kg (mức giá dành cho khách du lịch có thể cao hơn giá sỉ).
Vườn măng cụt Năm Hùng
Địa chỉ: Xã Vị Tân, TP. Cần Thơ.
Giá cả: Giá vé vào cửa trải nghiệm hái măng cụt được khách hàng đánh giá là hơi cao nhưng xứng đáng với trải nghiệm hái tận tay.
3. Khu vực Vĩnh Long
Chợ Chợ Lách
Địa chỉ: Khu phố 2, Thị trấn Chợ Lách, Bến Tre (giáp ranh Vĩnh Long).
Giá cả: Được đánh giá là hàng hóa đa dạng và giá cả phải chăng.
Măng cụt Tâng
Địa chỉ: Ấp Tân Quy II, Xã An Phú Tân, Huyện Cầu Kè, Trà Vinh (vùng giáp ranh cung cấp cho các siêu thị Vĩnh Long).
Giá cả: Cung cấp hàng đạt chuẩn VietGAP cho các hệ thống siêu thị như Co.opmart Vĩnh Long và BigC Cần Thơ với giá niêm yết ổn định.