Chợ nổi Cái Răng là chợ nổi đầu mối chuyên mua bán trái cây và rau củ ở trên sông Cần Thơ và là điểm tham quan đặc sắc của phường Cái Răng, thành phố Cần Thơ.
Năm 2016, Chợ nổi Cái Răng đã được Bộ văn hóa thể thao và du lịch công nhận Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia.
Chợ nhóm trên sông Cần Thơ, đoạn gần cầu Cái Răng, cách trung tâm thành phố Cần Thơ khoảng 7 km.
Du khách có thể tiếp cận chợ nổi bằng hai cách: hoặc là thuê tàu ở bến Ninh Kiều để đi; hoặc là bắt xe đến chợ An Bình (phường An Bình) rồi thuê tàu để đi. Giá vé tàu cho một khách là 100.000 đồng.
Nét độc đáo và đặc điểm chính của chợ nổi Cái Răng là chuyên mua bán các loại rau củ, trái cây của vùng đồng bằng sông Cửu Long. Thuở xưa, chợ nổi hình thành vì hệ thống giao thông đường thủy giữ vai trò gần như độc tôn. Trong khi nhu cầu thương mại ngày càng tăng cao mà việc đi lại luôn gắn với dòng sông, bến nước nên điểm giao sông, bùng binh trở thành địa điểm lý tưởng để người ta tụ tập mua bán. Ngày nay, hệ thống giao thông đường bộ đã phát triển rộng khắp, điều này góp phần làm "biến mất" nhiều chợ nổi. Tuy nhiên, dưới tác động của hoạt động du lịch, chợ nổi dần tách khỏi vai trò chính yếu của nó để tồn tại và phát triển theo một hướng mới bền vững hơn.
Chợ nổi Cái Răng cũng là chợ đầu mối chuyên mua bán các loại rau củ của vùng. Chợ nhóm từ 2 - 3 giờ sáng, nhộn nhịp nhất vào khoảng 4 - 6 giờ sáng, hoạt động mua bán diễn ra cả ngày. Vì là chợ đầu mối nên hàng hóa tập trung ở đây với số lượng tương đối lớn. Mỗi mặt hàng đã được phân loại cho đồng đều về chất lượng, kích cỡ. Phương tiện di chuyển và chuyên chở hàng hóa chủ yếu là ghe bầu.
Hòa mình vào không khí nhộn nhịp của buổi chợ, du khách có thể quan sát, tìm hiểu sinh hoạt của nhiều gia đình thương hồ với nhiều thế hệ chung sống trên ghe. Mỗi chiếc ghe là một căn nhà trên sông nước với những chậu hoa kiểng, các loài vật nuôi, các tiện nghi đầy đủ như ti-vi màu, đầu dĩa, dàn âm thanh...có cả xe gắn máy đậu trên ghe.
Hình thức mua bán trên chợ là treo "bẹo" thay vì treo biển hiệu. Thông thường, ghe bán sẽ dựng một chậu cây bất kỳ để phân biệt với ghe mua.
Chợ nổi Cái Răng họp rất sớm, thường từ 2h - 3h sáng để các thương lái giao buôn nông sản.
Thời điểm 5:00 - 6:00 sáng là "khung giờ vàng" để trải nghiệm trọn vẹn văn hóa Chợ nổi Cái Răng. Du khách sẽ được ngắm bình minh trên sông, thưởng thức ẩm thực sáng lênh đênh và hòa mình vào không khí giao thương tấp nập đặc trưng của vùng sông nước
Chợ không hoạt động và hoạt động hạn chế vào các ngày Tết Âm Lịch (mồng 1 và mồng 2 Tết, Tết Đoan Ngọ (mồng 5 tháng Năm âm lịch).
Do nhu cầu của người đi chợ nên không chỉ có các xuồng rau củ, trái cây mà còn có nhiều loại dịch vụ khác: ăn uống, mua sắm,... Các xuồng bán trái cây thường len lõi phục vụ khách khách tham quan.
Chợ nổi Cái Răng là một trong những điểm tham quan đặc sắc nhất ở Cần Thơ. Có thể xem chợ nổi là bản sắc văn hóa của vùng đồng bằng sông nước, thu hút rất nhiều du khách, đặc biệt là du khách nước ngoài. Hầu như các tour tham quan TP. Cần Thơ đều có điểm đến là chợ nổi Cái Răng.
Trong thơ ca
Chợ đã nổi từ nửa đêm về sáng
Ta vẫn chìm từ giữa bữa hoàng hôn
Em treo bẹo Cái Răng Ba Láng
Ta thương hồ Vàm Xáng Cần Thơ
- Huỳnh Kim -
Trong âm nhạc
Bài hát "Sông nước Cần Thơ" - Sáng tác: La Tuấn Dũng
Bài hát "Cần Thơ yêu dấu" - Nhạc: La Tuấn Dũng
Bài hát "Phiên chợ sông" - Sáng tác: Hoài An
Với đặc thù khí hậu miền Nam nên thời tiết tại Cần Thơ rất ổn định, nóng ẩm quanh năm. Do đó hoạt động của chợ nổi cũng rất ổn định, dù bạn đến thành phố này vào thời gian nào trong năm cũng có thể trải nghiệm không khí mua bán nhộn nhịp, tấp nập.
Mỗi ngày Chợ nổi Cái Răng thường bắt đầu hoạt động từ 5h30 đến 9h sáng. Các hoạt động mua bán diễn ra sôi động nhất trong khoảng 2 tiếng buổi sáng trước khi nắng lên. Vì thế bạn hãy sắp xếp thời gian, dậy thật sớm để có thể ngắm bình minh trên chợ nổi, quan sát những hoạt động buôn bán tấp nập tại đây.
Khoảng 7h30 thì chợ bắt đầu vãn, do đó sẽ không còn nhiều người bán hàng, nhiệt độ cũng khá nóng nực. Do đó theo Kinh nghiệm đi chợ nổi Cái Răng tự túc thì khoảng 5h sáng bạn có mặt ở đây là hợp lý nhất.
Bên cạnh đó, một kinh nghiệm nữa là bạn không nên tham quan du lịch chợ nổi Cái Răng vào cuối tuần. Vì lúc này lượng du khách đến Cần Thơ sẽ đông hơn nên những người lái thuyền sẽ chạy khá gấp gáp để nhanh chóng kết thúc một vòng, tranh thủ nhận thêm những lượt khách tiếp theo.
Kinh nghiệm đi chợ nổi Cái Răng tự túc bạn có thể thuê thuyền di chuyển từ Bến Ninh Kiều, vượt qua khoảng 10km đường sông trong khoảng 40 phút nếu đi thuyền lớn, còn đi ghe nhỏ thì khoảng 1 tiếng. Nếu đi theo tour thì bạn sẽ được hướng dẫn viên giới thiệu về toàn bộ lịch sử hình thành chợ nổi, những thăng trầm mà nơi đây đã vượt qua. Tuy nhiên nếu chọn tour này bạn sẽ mất khá nhiều thời gian, khi tới nơi thường chợ đã quá thời điểm họp đông đúc.
Vì thế, nếu muốn tiết kiệm thời gian thì bạn có thể lựa chọn di chuyển từ chợ An Bình để đến được chợ nổi Cái Răng. Kinh nghiệm đi chợ nổi Cái Răng tự túc thì tại đây bạn lựa chọn thuê thuyền hoặc mua vé, thuê thuyền thì phù hợp với các đoàn đi số lượng đông người, còn khách cá nhân thì mua vé ghép thuyền để tiết kiệm hơn. Các thuyền dịch vụ này sẽ có hành trình cố định, bao gồm đưa bạn đi tham quan chợ nổi, ghé khu ẩm thực ăn sáng, đi dọc theo sông Hậu…
Dưới đây là thông tin giá vé THAM KHẢO một số dịch vụ thuê thuyền tại Cái Răng:
- Tour chợ nổi Cái Răng từ bến Ninh Kiều: 70.000 VNĐ/người – 100.000 VNĐ/người
- Tour chợ nổi Cái Răng – Lò hủ tiếu – Khu miệt vườn: 220.000 VNĐ/người
- Bảng giá ghép đoàn tại chợ An Bình: 50.000 VNĐ/người
- Bảng giá thuê thuyền tại chợ An Bình: 150.000 - 200.000 đồng tùy loại tàu, thuyền.
Quá trình tham quan và mua sắm tại chợ nổi Cái Răng đôi khi có thể làm bạn cảm thấy “vỡ mộng” vì có một số thực tế sau đây:
Trái cây bày bán ở chợ nổi Cái Răng không phải lúc nào cũng là tươi ngon nhất, dù gần ngay khu vực miệt vườn. Vì vậy, nếu muốn bạn chỉ nên mua một ít trái cây để ăn ngay tại đó, còn mua về cho người thân, bạn bè thì nên đến vựa trái cây hoặc mua trực tiếp tại vườn.
Khu vực ăn uống tại chợ nổi Cái Răng khá đắt đỏ. Theo Kinh nghiệm đi chợ nổi Cái Răng tự túc thì những tour tham quan luôn có liên kết nhất định với một vài hàng quán. Tuy nhiên, những hàng quán này chưa chắc đã đảm bảo chất lượng mà giá cả lại cao hơn so với mặt bằng chung. Vì thế đây cũng là bất cập khi bạn chọn du lịch chợ nổi theo tour thay vì ghép đoàn hoặc thuê riêng thuyền. Ví dụ một phần Nem nướng Cái Răng thông thường có giá khoảng 30.000 - 40.000 đồng, nhưng trên ghe có thể từ 50.000 đến 60.000 đồng vì chủ quán phải chi trả cho người lái thuyền và hướng dẫn viên dẫn đoàn.
Thưởng thức các loại đặc sản Cần Thơ ở chợ nổi luôn có một phong vị rất riêng.
Lễ hội chợ nổi Cái Răng được tổ chức định kỳ hàng năm vào đầu tháng 7, nhân kỷ niệm ngày hội du lịch. Lễ hội thường tổ chức vào dịp cuối tuần nên thường khá đông đúc và thu hút lượng lớn khách du lịch.
Lễ hội chợ nổi Cái Răng sẽ bao gồm các tiết mục chính như văn nghệ, các gian hàng truyền thống, hội chợ, triển lãm sách và ảnh du lịch Cần Thơ… Bạn sẽ có cơ hội để tìm hiểu nhiều hơn về văn hóa chợ nổi cũng như đời sống của người dân nơi đây. Tuy nhiên, Kinh nghiệm đi chợ nổi Cái Răng tự túc mùa lễ hội rất đông đúc nên bạn cần lưu ý bảo quản tài sản cá nhân, tránh để kẻ xấu lợi dụng nhé.