Chùa Dơi là một ngôi chùa có kiến trúc hòa trộn giữa hai nền văn hóa Việt – Khmer tại thành phố Cần Thơ. Chùa còn có tên là Serây tê chô mahatúp, trong tiếng Khmer có nghĩa là do phúc đức tạo nên.
Chùa Mahatup (Chùa Dơi) nằm tại số 73B, đường Văn Ngọc Chính, TP. Sóc Trăng. Cách trung tâm TP. Cần Thơ khoảng 66km. Bạn có thể dễ dàng di chuyển bằng xe khách (1,5 - 2 tiếng) hoặc tự lái xe ô tô/xe máy theo tuyến Quốc lộ 1A về hướng Nam để đến Sóc Trăng.
Sóc Trăng hiện không có sân bay, tuy nhiên bạn vẫn có thể di chuyển bằng máy bay từ các tỉnh thành lân cận bằng cách đặt vé máy bay đi Cần Thơ hoặc vé máy bay đi Sài Gòn. Thời gian di chuyển từ Cần Thơ đến Sóc Trăng là 1 tiếng 15 phút. Trong khi đó, Sài Gòn đến Sóc Trăng 3 tiếng 35 phút.
Chi tiết lộ trình và phương tiện di chuyển:
Bằng xe khách: Từ bến xe trung tâm Cần Thơ, bạn bắt các tuyến xe chạy thẳng về Sóc Trăng (như Phương Trang, Mai Linh). Khi đến trạm Sóc Trăng, bạn bắt taxi hoặc xe ôm di chuyển tiếp khoảng 3km nữa để tới chùa.
Bằng phương tiện cá nhân (Ô tô, Xe máy): Xuất phát từ trung tâm Cần Thơ, đi qua cầu Cần Thơ và chạy dọc theo Quốc lộ 1A về hướng tỉnh Sóc Trăng. Tổng chiều dài khoảng 66km, mất tầm 1,5 giờ lái xe. Đến vòng xoay trước thành phố Sóc Trăng, rẽ vào đường Lê Duẩn, sau đó rẽ vào Tôn Đức Thắng và đi theo đường Văn Ngọc Chính đến chùa.
Tham khảo thêm dịch vụ: Nếu bạn đi theo nhóm đông, có thể tham khảo dịch vụ Thuê xe Cần Thơ đi Sóc Trăng để có chuyến đi riêng tư và linh hoạt hơn.
Tên chùa
Chùa Dơi có tên Khmer là Wath Sêrâytêchô Mahatup, người Kinh và người Hoa đọc chạy từ Mahatup thành “Mã Tộc” nên Chùa còn có tên là Chùa Mã Tộc.
Chùa Dơi là do ở xung quanh chùa có một cánh rừng với chủ yếu là các cây sao và dầu, trong đó có hàng vạn con dơi đang sinh sống; cứ chiều đến hàng vạn con dơi lại kéo về sân chùa che kín cả bầu trời. Các vị sư ở đây cho rằng việc dơi đổ về chùa là phúc lành nhà Phật cho ngôi chùa này nên họ rất tích cực bảo vệ bầy dơi.
Dơi trong chùa thuộc loại dơi quạ to con, trọng lượng từ 1 – 1,5 kg với sải cánh rộng đến 1,5 m, chúng có 2 màu vàng – đen trông bắt mắt. Tuy là loài động vật ăn hoa quả nhưng đàn dơi này không bao giờ ăn quả chín trong vườn chùa, mà thường bay đi xa để kiếm ăn.
Lịch sử hình thành
Chùa Dơi được khởi công xây dựng vào từ năm 1569, cách nay đã hơn 450 năm do ông Thạch Út đứng ra xây dựng. Khởi đầu, chùa được xây dựng bằng gỗ, lợp lá dừa nước. Từ đó đến nay chùa được trùng tu nhiều lần.
Năm 1960, chùa sửa chữa lớn ở chánh điện bằng vật liệu kiên cố.
Ngày 12 tháng 2 năm 1999, Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ VHTT&DL) ban hành Quyết định số 05/1999/QĐ-BVHTT xếp hạng Chùa Dơi là Di tích Kiến trúc – Nghệ thuật cấp Quốc gia.
Năm 2007, Chùa Dơi bị cháy ngôi chánh điện.
Vào tháng 4 năm 2009, chánh điện chùa đã được phục chế lại như cũ.
Năm 2013, khu du lịch Chùa Dơi được đưa vào hoạt động, nằm phía đối diện cổng chùa, có bãi đậu xe rộng rãi, và các dịch vụ tiện ích khác như nhà hàng chùa Dơi, xe điện,...
Kiến trúc
Quần thể kiến trúc chùa Dơi nằm lọt thỏm trong một khuôn viên rộng 4 ha. Tổng thể kiến trúc này bao gồm các công trình: ngôi chánh điện, sala, nhà hội, phòng ở của các sư thầy, tháp để tro người chết, phòng khách.
Chùa Dơi có kiến trúc Khmer cổ, chánh điện được xây lại bằng gạch, mái lợp ngói, bốn đầu mái cong vút chạm trổ hình rắn Naga, trên đỉnh mái có một ngọn tháp nhọn. Bao quanh chánh điện là các hàng cột đỡ, mỗi cột có một tượng tiên nữ Kemnar chắp hai tay trước ngực,...
Mái của tòa chánh điện có chiều dài gần 21 m, chiều rộng hơn 11 m, được xây dựng trên nền cao hơn mặt đất tự nhiên 1 m, nổi bật với kết cấu gồm 4 hệ thống mái chồng lên nhau.
Phía bên trong chánh điện có pho tượng Phật Thích Ca bằng đá nguyên khối đặt trên một tòa sen cao khoảng 2 m và một pho tượng miêu tả Đức Phật cưỡi trên rắn thần Muchalinda.
Phía bên ngoài chánh điện chùa có một khuôn viên xanh mát rợp bóng cây cổ thụ, không gian mát mẻ, thanh tịnh. Còn có nhiều bảo tháp chứa di hài các sư trụ trì chùa và nhà hội Sa La với kiến trúc kiểu nhà rông, làm nơi nghỉ ngơi, tu học của các sư sãi,...
Phía sau chùa có những ngôi mộ kỳ lạ, trên mỗi mộ có vẽ hình 1 con heo, đây là những con heo 5 móng (heo thường chỉ có 3 móng).
Lễ hội đặc sắc nhất ở đây là ngày lễ Kathina, được tổ chức bắt đầu từ ngày 15/9 đến 15/10 âm lịch.
Khuôn viên chùa Dơi được thiết kế hài hòa với nhiều không gian riêng biệt như chánh điện, sala, phòng tổ chức lễ hội và khu sinh hoạt của tăng ni. Những hàng cây cảnh xanh mát bao quanh tạo nên bầu không khí trong lành, yên bình. Kiến trúc chùa mang đậm dấu ấn văn hóa Khmer với mái lợp ngói đỏ đặc trưng. Bốn đầu mái cong vút lên tạo thành hình rắn thần Naga, biểu tượng thiêng liêng trong tín ngưỡng Phật giáo Nam tông.
Chánh điện chùa thờ Phật Thích Ca với hàng cột đỏ nổi bật, mỗi cột được trang trí bởi hình tượng tiên nữ Kemnar đang chắp tay cúng lễ. Nổi bật nhất là pho tượng Phật Thích Ca cao khoảng 2m được chạm khắc từ đá nguyên khối, toát lên vẻ uy nghiêm và từ bi. Bên cạnh còn có pho tượng Đức Phật ngồi trên rắn thần Muchalinda, thể hiện sự bảo vệ thiêng liêng. Du khách có thể nghỉ chân tại những hàng ghế được bố trí quanh chánh điện, vừa để thư giãn vừa để chiêm ngưỡng và chụp ảnh lưu niệm.
Khi tham quan chùa Dơi, du khách tinh ý sẽ phát hiện những ngôi mộ kỳ lạ ở các góc vườn, trên mỗi mộ phần có hình một con heo. Đây là những con heo 5 móng đặc biệt, khác với heo thường chỉ có 3 móng. Theo quan niệm của người Khmer, heo 5 móng mang "cốt tính" là con người. Vì thế, khi đã rời khỏi trần gian thế tục, những chú heo này đã chọn ở lại đây. Các nhà sư chăm sóc, trông nom để chúng nghe kinh kệ, cầu nguyện được siêu thoát thành người.
Những gia đình có heo mẹ sinh ra heo con 5 móng không được nuôi vì sẽ mang lại nhiều xui quẩy, gặp bất hạnh. Họ thường mang heo lên chùa nhờ các sư thầy chăm sóc để cầu siêu thoát. Nếu bạn là người duy tâm, có thể thắp nhang tại đây để mong được heo 5 móng phù hộ những điều bình an, may mắn. Truyền thuyết này thể hiện lòng từ bi sâu sắc trong tín ngưỡng Phật giáo, mong muốn tất cả chúng sinh đều được giải thoát khổ đau.
Chùa Dơi không chỉ nổi tiếng với kiến trúc cổ kính mà còn bởi những câu chuyện huyền bí về đàn dơi đã trở thành huyền thoại trong lòng người dân. Mỗi chiều khoảng 6 giờ, hàng vạn con dơi bay lượn quanh khuôn viên chùa tạo nên cảnh tượng kỳ thú, chúng kiếm ăn suốt đêm rồi trở về vào khoảng 5 giờ sáng hôm sau.
Điều kỳ lạ là dù Sóc Trăng có nhiều ngôi chùa với vườn cây tràn bóng mát, nhưng đàn dơi này chỉ chọn chùa Dơi làm nơi cư trú, tuyệt nhiên không đậu ở bên ngoài. Với tấm lòng từ bi của các sư thầy, việc bảo vệ đàn dơi đã trở thành truyền thống thiêng liêng, tạo nên sự hài hòa độc đáo giữa con người và thiên nhiên tại ngôi chùa cổ này.
Khuôn viên Chùa Dơi được thiết kế với các khu vực: Chánh điện, Sala, phòng tổ chức lễ hội, phòng của sư sãi và trụ trì, các tháp thờ tro của người đã khuất, phòng tiếp khách. Ngoài ra, khuôn viên còn trồng rất nhiều cây cảnh, xanh mát và trong lành.
Chùa thờ Phật Thích Ca nhưng kiến trúc thì vẫn ảnh hưởng khá lớn bởi văn hóa của người Khmer. Mái chùa lợp bằng ngói, bốn đầu mái cong cong và tạo thành các đường chạm trổ vút lên hình rắn Naga. Bao quanh chánh điện là những hàng cột đỡ, mỗi cột còn khắc một tiên nữ Kemnar đang trong tư thế chắp hai tay trước ngực.
Nằm khá sâu bên trong thánh điện là pho tượng Phật Thích Ca bằng đá nguyên khối trên một tòa sen cao đến khoảng 2m. Ngay gần đó là một pho tượng khác của Đức Phật cưỡi trên rắn thần Muchalinda được khắc họa vô cùng kì công.
Sau khi thăm thú một vòng chùa Dơi, bạn có thể nghỉ chân ở hàng ghế đặt dưới bóng cây cổ thụ lớn trước chánh điện. Ở đây cũng có rất nhiều tiểu cảnh để bạn tha hồ check-in “sống ảo” thật xinh.
Chùa Dơi không chỉ là nơi chiêm bái tâm linh mà còn là cơ hội để du khách lắng nghe những câu chuyện về lịch sử hình thành, ý nghĩa văn hóa sâu sắc của người Khmer qua nhiều thế hệ. Trong không gian thiêng liêng này, bạn có thể thành tâm cầu nguyện, xin lộc để mang lại may mắn và bình an cho bản thân cũng như gia đình.
Khu vực gần chùa còn có các gian hàng bán đồ lưu niệm và đặc sản Sóc Trăng như bánh pía, lạp xưởng, khô cá lóc - những món quà ý nghĩa để mang về tặng người thân, bạn bè. Chuyến tham quan chùa Dơi với các hoạt động này sẽ trở nên trọn vẹn hơn, vừa nuôi dưỡng tâm hồn vừa khám phá nét đẹp văn hóa địa phương.
Các điểm lưu trú gần Chùa Dơi
Là một trong những tỉnh miền Tây sông nước, Sóc Trăng có rất nhiều loại hình lưu trú để bạn lựa chọn từ các homestay view sông nước miệt vườn cho đến các phòng khách sạn chất lượng cao và bình dân. Đặc biệt, bạn dễ dàng tìm thấy bất kỳ loại phòng khách sạn Sóc Trăng yêu thích nào trên Traveloka. Dưới đây là một vài khách sạn mà bạn có thể cân nhắc đặt trước từ giờ trên ứng dụng:
Khách sạn Sóc Trăng giá rẻ: Hotel Phuong Hoang; Khách sạn Viet Nghia;...
Khách sạn Sóc Trăng 3 sao: Thuan Phat Hotel Soc Trang; Ngoc Thu Palace; Ngọc Thu Hotel;...
Nhà nghỉ Sóc Trăng: Satraco Royal Hotel; Khách sạn Thiện An Sóc Trăng; Thuan Phat House Soc Trang;...
Các lưu ý khi đến tham quan Chùa Dơi
Chùa Dơi là khu vực rất linh thiêng đối với người dân Sóc Trăng. Để chuyến du lịch tham quan chùa Dơi thuận lợi, dưới đây là một vài lưu ý mà bạn nên nắm rõ:
Trang phục lịch sự và kín đáo: Khi ghé thăm chùa Dơi, du khách nên lựa chọn trang phục lịch sự, kín đáo để thể hiện sự tôn trọng đối với không gian tâm linh thiêng. Trang phục phù hợp không chỉ thể hiện văn hóa mà còn giúp du khách hòa mình vào không gian thiêng liêng của chùa.
Đi nhẹ nói khẽ cười duyên: Trong khuôn viên chùa, du khách cần giữ trật tự, không cười đùa quá lớn tiếng để giữ gìn sự thanh tịnh nơi đây. Tuyệt đối không chạm vào các tượng Phật hay hiện vật trong chùa, thể hiện lòng kính trọng đối với những giá trị tâm linh. Hành vi lịch sự sẽ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm, phù hợp với bản chất thiêng liêng của ngôi chùa cổ.
Giữ gìn vệ sinh chung Du khách cần giữ gìn vệ sinh chung, không xả rác bừa bãi trong khuôn viên chùa để bảo vệ môi trường sống của đàn dơi. Tuyệt đối không làm hại hay làm phiền các con dơi - những cư dân đặc biệt tạo nên nét độc đáo của chùa Dơi. Hạn chế sử dụng đèn flash khi chụp ảnh để tránh làm ảnh hưởng đến đời sống tự nhiên của chúng.
Các dịch vụ khác: Chùa Dơi cung cấp nhiều tiện ích như bãi đậu xe rộng rãi, nhà hàng và các dịch vụ phục vụ du khách. Dịch vụ cho thuê trang phục truyền thống Khmer giúp du khách có trải nghiệm văn hóa đặc sắc. Những tiện ích này tạo điều kiện thuận lợi cho chuyến tham quan trọn vẹn và thoải mái.