Thánh tịnh Ngọc Sơn Quang toạ lạc cạnh bờ sông Rạch Bầu Thiềng thuộc ấp Tân Thiềng, xã Tân An Hội, huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long là một trong số 130 thánh tịnh của Hội thánh Cao Đài Tiên Thiên có lịch sử hình thành và phát triển được xem là một điển hình tiêu biểu cho tinh thần tôn giáo dân tộc, một tấm gương sáng về tinh thần yêu nước của người đạo Cao đài Tiên Thiên.
Thánh tịnh Ngọc Sơn Quang là di tích lịch sử cấp quốc gia Thánh Tịnh Ngọc Sơn Quang tọa lạc tại ấp Tân Thiềng, xã Tân An Hội, huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long. Khởi nguồn từ năm 1928, đây là nơi tôn nghiêm của đạo Cao Đài Tiên Thiên và là căn cứ cách mạng quan trọng trong hai cuộc kháng chiến.
Từ trung tâm thành phố Vĩnh Long (khu vực Quảng trường), bạn có thể dễ dàng di chuyển đến Thánh tịnh Ngọc Sơn Quang bằng xe máy hoặc ô tô trong khoảng 40 phút dọc theo tuyến đường Google Maps.
Về lộ trình chi tiết, bạn bắt đầu chạy vào đường Phạm Thái Bường, sau đó nối thẳng vào Quốc lộ 53 hướng về phía huyện Long Hồ. Khi gặp giao lộ với đường ĐT903, bạn rẽ trái rồi tiếp tục đi thẳng về hướng huyện Mang Thít, sau đó rẽ tiếp vào đường ĐH 35 thuộc địa phận xã Tân Long Hội. Từ đây, bạn chạy thêm một đoạn ngắn là đến địa phận ấp Tân Thiềng của xã Tân An Hội; do thánh tịnh nằm ngay sát cạnh bờ sông Rạch Bầu Thiềng, bạn có thể chủ động hỏi thêm người dân địa phương để được chỉ lối rẽ chính xác vào khu di tích.
Về phương tiện di chuyển đường bộ, nếu muốn tự do làm chủ thời gian và ngắm cảnh dọc đường, xe máy cá nhân hoặc ô tô tự lái là lựa chọn phổ biến nhất vì đường sá thông thoáng, dễ đi. Nếu đi theo nhóm đông người hoặc gia đình, việc thuê xe du lịch dịch vụ (ô tô kèm tài xế) sẽ giúp chuyến đi thoải mái và an toàn hơn. Ngược lại, đối với những ai muốn đi tự túc tiết kiệm, bạn có thể đón các tuyến xe buýt nội tỉnh chạy qua trục đường chính gần Mang Thít rồi bắt tiếp xe ôm công nghệ hoặc xe ôm truyền thống để vào tận nơi.
Bên cạnh đường bộ, du khách còn một phương thức di chuyển vô cùng đặc trưng là liên hệ thuê tàu, thuyền hoặc ghe tại các bến tàu lớn ở trung tâm thành phố Vĩnh Long. Lựa chọn này giúp bạn trải nghiệm hình thức di chuyển bằng đường thủy độc đáo, vừa đi vừa tận hưởng làn gió mát và ngắm nhìn trọn vẹn cảnh sắc sông nước miền Tây trước khi cập bến vào thánh tịnh.
Ngay từ năm 1931, bên cạnh các việc hành đạo, các chức sắc và các tín đồ Ngọc Sơn Quang có những hoạt động cách mạng bí mật. Năm 1936, thực dân Pháp niêm phong Thánh tịnh Ngọc Sơn Quang. Sau Nam Kỳ khởi nghĩa năm 1940, nhiều chức sắc, tín đồ bị bắt bớ, lưu đày. Dù khó khăn như vậy, nhưng Ngọc Sơn Quang vẫn hướng về cách mạng. Năm 1943, Đảng phân công đồng chí Trần Văn Sen phá bỏ niêm phong Thánh tịnh Ngọc Sơn Quang và các hoạt động ở thánh tịnh Ngọc Sơn Quang lại diễn ra mạnh mẽ, các đoàn thể nơi đây hoạt động dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng. Tháng 8/1945, các đoàn thể ở Ngọc Sơn Quang cùng nhân dân vùng lên giành chính quyền về tay nhân dân.
Trong kháng chiến chống Pháp, Thánh tịnh Ngọc Sơn Quang là điểm tựa vững chắc của Cách mạng. Nhiều đơn vị bộ đội, cán bộ lãnh đạo của Vũng Liêm, Mang Thít bám trụ nơi đây chỉ đạo phong trào của địa phương. Năm 1954, Chi bộ Đảng của Thánh Tịnh Ngọc Sơn Quang ra đời, chỉ đạo các hoạt động cách mạng của Thánh tịnh.
Giai đoạn chống Mỹ cứu nước, nhiều hoạt động cách mạng diễn ra có lúc âm thầm bí mật, có lúc công khai trực diện với kẻ thù, giành thắng lợi lớn trên nhiều mặt. Nổi bật là sự kiện Thánh tịnh Ngọc Sơn dựng đài Ngưỡng Thiên tổ chức lễ cầu nguyện Hòa Bình. Sự kiện này diễn ra từ ngày 12 đến ngày 16 tháng năm 1970. Đại lễ quy tụ 18 Hội Thánh ở miền Tây về tham dự. Lễ hội đã biến thành diễn đàn chống xâm lược Mỹ, khẳng định Việt Nam nhất định hòa bình độc lập.
Sự kiện này gây tiếng vang trong nước và quốc tế. Nhiều hãng thông tấn nước ngoài đã đến Ngọc Sơn Quang trực tiếp đưa tin ra toàn thế giới. Kẻ thù tìm mọi cách triệt phá buổI lễ, đàn áp tôn giáo. Đài Ngưỡng Thiên vẫn đứng vững trong sự đoàn kết bảo vệ của tín đồ, của quần chúng nhân dân. Sự kiện này làm cho kẻ thù run sợ.
Sự kiện thứ hai cũng tạo ra tiếng vang lớn diễn ra tháng 7 năm 1973. Tín đồ, chức sắc Ngọc Sơn Quang trực tiếp lên gặp Quận trưởng Minh Đức, Tỉnh trưởng Vĩnh Long, Chỉ huy Vùng IV chiến thuật, Bộ Nội vụ, Phủ Thủ tướng, Tối cao Pháp viện, Bộ Chỉ huy Cảnh sát quốc gia của ngụy… đấu tranh quyết liệt chống bắt lính. Thánh tịnh tổ chức truy điệu trọng thể ba tín đồ bị địch bắt giam, bị thủ tiêu vì chống quân dịch. Trước làn sóng đấu tranh mạnh mẽ của Ngọc Sơn Quang, địch phải nhượng bộ, thả 181 tín đồ bị giam giữ, cam kết chấm dứt các hoạt động bố ráp, lùng sục Thánh tịnh. Hàng năm, đến ngày 14/11, Ngọc Sơn Quang tổ chức trọng thể kỷ niệm lễ cầu nguyện Hoà Bình.
Thánh tịnh Ngọc Sơn Quang được Bộ Văn hóa Thông tin quyết định công nhận là di tích lịch sử cách mạng cấp quốc gia (Quyết định số 1811 QĐ/BT ngày 31/8/1998).
Bức ảnh chụp khuôn viên Thánh tịnh Ngọc Sơn Quang với công trình kiến trúc tôn giáo độc đáo, mang tông màu xanh nhạt chủ đạo
Bức ảnh chụp tòa thánh điện của Thánh tịnh Ngọc Sơn Quang
Trong các tour Vĩnh Long, không phải chương trình nào cũng có ghé thăm điểm đến Thánh tịnh Ngọc Sơn Quang, tuy nhiên đường đến nơi này cũng không khó khăn, chỉ cần du khách đến xã Tân An Hội, huyện Mang Thít là đến nới. Tùy vào sở thích của mình, du khách có thể chọn cách đến thánh tịnh bằng đường bộ hoặc đường thủy. Nhưng chắc chắn rằng, khi đã đứng trước Ngọc Sơn Quang, mọi vất vả, mệt nhọc của du khách sẽ tan biến, thay vào đó là cảm giác háo hức, choáng ngợp trước nét đẹp phong phú của nơi đây.
Thánh tịnh Ngọc Sơn Quang là nơi lưu giữ những di sản văn hóa điêu khắc, chạm trổ cổ xưa, vào những thập kỷ 30. Cổng chào của thánh tịnh được xây dựng đơn giản, chân thật và hiền hòa như chính con người của tôn giáo Cao Đài. Bước vào trong thánh tịnh, du khách sẽ nhìn thấy sự hài hòa của các hình khối, kết hợp độc đáo của các màu sắc chủ đạo là trắng, xanh, đỏ… Đặc biệt, thánh tịnh có Đài Ngưỡng Thiên. Đài Ngưỡng Thiên chính là nơi để cầu nguyện hòa bình, cầu nguyện sự đoàn kết của các tín đồ, nhân dân. Trong giai đoạn chiến tranh, nhiều kẻ thù đã tìm cách đàn áp, phá bỏ Đài Ngưỡng Thiên, nhưng cuối cùng Đài vẫn nằm hiên ngang tại thánh tịnh Ngọc Sơn Quang, với ý nghĩa cầu nguyện hòa bình sâu sắc. Năm 2007, thánh tịnh đã tiến hành tái thiết Đài Ngưỡng Thiên với tổng kinh phí trên 700 triệu đồng.
Bên cạnh nét đẹp văn hóa, kiến trúc vốn có thì thánh tịnh Ngọc Sơn Quang còn là nơi ghi dấu tinh thần cách mạng mạnh mẽ. Là điểm tựa vững chắc của nhiều bộ đội, cán bộ bám trụ trong cả giai đoạn chống Pháp và chống Mỹ. Cũng chính vì đóng góp to lớn của Ngọc Sơn Quang trong kháng chiến, thánh tịnh đã được cấp bằng di tích cấp quốc gia và cũng là di tích cấp quốc gia đầu tiên của tỉnh Vĩnh Long.
Xét về yếu tố du lịch, khi du khách đến thăm thánh tịnh Ngọc Sơn Quang, du khách sẽ được chiêm ngưỡng không chỉ vẻ đẹp kiến trúc, văn hóa, lịch sử mà du khách còn được khám phá, hòa mình vào đời sống tôn giáo, hoạt động tín ngưỡng của đạo Cao Đài. Cứ đến ngày 14,15 tháng 11 (âm lịch) khi đến đây, du khách sẽ chứng kiến Lễ cầu nguyện hòa bình đầy trang trọng, thể hiện khát vọng hòa bình trong tình thương của Đấng Chúa tể Càn Khôn là Ngọc hoàng Thượng đế.